ويژگي‌هاي مديران عمليات رواني استراتژيک

تاكتيك هاي جنگ رواني

تاكتيك هاي جنگ رواني

 

جنگ رواني از واژه‌هايي است كه تاكنون تعاريف متنوع و گوناگوني بر اساس شرايط استفاده از آن ارائه شده است. ارتش امريكا در مارس 1955 در آيين‌نامه رزمي خود تعريفي جالب از جنگ رواني در عرصه بين‌المللي ارائه كرد؛ جنگ رواني در آيين‌نامه ياد شده اين گونه تعريف شده است: «جنگ رواني استفاده دقيق و طراحي شده از تبليغات و ديگر اعمالي است كه منظور اصلي آن تأثيرگذاري بر عقايد، احساسات، تمايلات و رفتار دشمن، گروه بي‌طرف و يا گروه دوست است به نحوي كه پشتيباني براي برآوردن مقاصد و اهداف ملي باشد».

به اعتقاد ويليام داواتي جنگ رواني عبارت است از: «مجموع اقداماتي كه از طرف يك كشور به منظور اثرگذاري و نفوذ بر عقايد و رفتار دولتها و ملتهاي ديگر در جهت مطلوب و با ابزارهايي غير از ابزار نظامي، سياسي و اقتصادي انجام مي‌شود». طرفداران اين نگرش اغلب بر اين باورند كه تبليغات جزء اصلي و اساسي جنگ رواني است نه همه آن.

جنگ رواني همچنین عبارت از مجموعه اقدامات تبليغي ـ رواني يك كشور يا گروه به منظور اثرگذاري و نفوذ بر عقايد و رفتار دولتها و مردم در جهت مطلوب.

-        اهداف جنگ رواني

در تدوين يک جريان خبري با استفاده از اصول جنگ رواني آنچه لازم است در ابتدا مورد توجه قرار گيرد اهداف جنگ رواني است. که  عبارتند از :

•    از بين بردن اميد نزد مخاطبان، کشور و يا جناح مقابل

•    بي اعتمادي نسبت به رهبران کشور يا جناح مقابل

•    شكاف در بين جامعه مخاطب

اين نوع جنگ، در واقع جنگ عليه عقل دشمن اعلام مي‌شود و نه به منظور دربندكشيدن بدن او .

-        مهترین ابزارهاي جنگ روانی

تلويزيونها:

•    تلويزيونهاي عادي

•    تلويزيونهاي خبري

•    تلويزيونهاي ويژه – منطقه ای

راديوها:

•    راديوهاي عادي

•    راديوهاي ويژه

خبرگزاريها:

•    استفاده مستقيم

•    استفاده غير مستقيم

مطبوعات:

•    مطبوعات ملي

•    مطبوعات فراملي

سايتهاي خبري:

•    سايتهاي ويژه

•    پست الكترونيك

مهمترین مخاطبان جنگ روانی نیز عبارتند از:

•    مردم

•    احزاب

•    سیاستمداران

•    گروهها، سازمانها و نهادهای دولتی و غیردولتی

•    دولتها

•    سازمانهای بین المللی

- برخی نمونه های جنگ روانی

نگاهي به شيوه هاي جنگ رواني در صدر اسلام در نيمه اول قرن هفتم ميلادي

به نام خدايي که هنوز نمرده است و هنوز خود را به بودن آلوده نکرده است.

 

نگاهي به شيوه هاي جنگ رواني در صدر اسلام در نيمه اول قرن هفتم ميلادي

 

«اين نوشتار تقديم به پيشگاه پاک حضرت مهدي و تقديم به تمامي رزمندگان اسلام حقيقي»

 

جنگ رواني قدمتي به تاريخ بشر که درارتباط با ساير انسان ها بوده است، دارد. بدان معنا که انسان ها براي حفاظت از خود، تامين نياز ها و تسلط بر ديگران همواره از نوعي عمليات رواني استفاده کرده است. اما نگارنده معتقد است عمليات رواني در مفهوم مدرن خود از زماني قابل بررسي است که رسانه ها و وسائل ارتباط جمعي متولد شدند و جايگاه تاثيرگذاري آنها درک شدند.

با اين حال هر نظام سياسي در تعامل، تقابل، همکاري و ... با ساير نظام هاي سياسي انواع عمليات رواني را به کار مي برد. بويژه اينکه دين اسلام در رابطه با توسعه و جهانشمولي اي که خواهانش است بيش از ساير نظام هاي سياسي نيازمند عمليات رواني است. فارغ از آنکه دولت هاي اسلامي در جهان کنوني متکثرند.

در اين نگارش در نظر داريم تا عمليات رواني را در صدر اسلام مورد کنکاش قرار دهيم. براي اين امر لازم است که در آغاز نگاهي به مسائل تئوريک در اين رابطه داشته و سپس به اصل موضوع بپردازيم.

عمليات‌رواني، تاریخچه، تعاريف و انواع آن

عمليات‌رواني، تاریخچه، تعاريف و انواع آن

تعريف عمليات‌رواني: عمليات‌رواني عبارت است از استفاده دقيق و طراحي شده از تبليغات و ساير امكانات به منظور تأثيرگذاري بر افكار، احساسات، تمايلات و رفتار گروههاي دوست، دشمن و بيطرف، براي دستيابي به اهداف ملي.

عمليات‌رواني داراي دوبعد است:

1.     ماهيت و منطق دروني كه عبارت است از تلاش براي تأثيرگذاري بر افكار، احساسات، تمايلات و نهايتاً رفتار، با استفاده از ارتباط اقناعي.

2.     منظور و كاربرد اين تأثيرگذاري و تغيير رفتار با توجه به هر دسته از مخاطبان(دوست، دشمن و بي‌طرف) است.

اهداف مورد نظر در عمليات‌رواني عبارتند از:

1)     اهداف سياسي، نظير تبليغات فارسي راديوهاي غربي با هدف ايجاد تفرقه در جامعه اسلامي ايران

2)     اهداف نظامي، نظير تبليغات دستگاه جنگ رواني يك واحد نظامي براي سست كردن انگيزه نبرد در نفرات نيروي مقابل

3)    اهداف سياسي- نظامي، كه منظور از آن، اهدافي است كه جنبه‌هاي سياسي و نظامي در هم آميخته و نمي‌توان آن را در يكي از دو نوع جاي داد، نظير تبليغات زمان جنگ يك كشور براي كشور ديگر با هدف اعمال فشار بر تصميمات دفاعي رهبران آن.

 

تقسيم بندي عمليات‌رواني: 1- عمليات‌رواني استراتژيك 2- عمليات‌رواني تاكتيكي

غير از تقسيم بندي فوق‌الذكر كه بر مبناي نوع هدف عمومي مورد تعقيب صورت گرفت، تقسيم‌بنديهاي ديگري نيز از عمليات‌رواني بعمل آورده‌اند. معمول‌ترين آنها، تقسيم عمليات‌رواني به عمليات‌رواني استراتژيك و عمليات‌رواني تاكتيكي است.

الف) عمليات‌رواني استراتژيك

اين عمليات، عموماً براي پيشبرد اهداف گسترده يا درازمدت و در هماهنگي با طرح‌ريزي استراتژيك كلي طراحي شده و معمولاً داراي تأثيراتي درآينده دور است. مخاطبان اين عمليات‌را شهروندان و نظاميان دشمن كه خارج از منطقه جنگي بسر مي‌برند و همچنين كل جمعيت كشورهاي دوست، بي‌طرف، يا دوست دشمن ما (متعهدان دشمن) تشكيل مي‌دهد، نمونه‌اي از اين عمليات، فعاليتهاي تبليغاتي يك كشور براي پايين آوردن توليد صنعتي كشور حريف است.

مقاصد عمليات‌رواني استراتژيك عبارتند از: